Популярные новости
Тұғыры биік жарқын тұлға
Тұғыры биік жарқын тұлға

Тұғыры биік жарқын тұлға

Тұрсынбек Кәкішев — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Халықаралық жоғары мектептер ғылым академиясының (Қазақстан бөлімі) құрметті академигі, Еларалық қоғамдық Айтматов академиясының академигі, Қазақстан Жазушылар Одағының Сәкен Сейфуллин атындағы сыйлығының лауреаты, «Парасат» орденінің иегері, филология ғылымдарының докторы, профессор ҚазМУ-дың құрметті кафедра меңгерушісі, жазушы-ғалым 1927 жылы 15 тамыз күні Ақмола облысы Бұланды ауданындағы Алтынды кенішінде алтын өнеркәсібі жұмысшысының отбасында дүниеге келген.
1934-1944 жылдары әуелі Қаратал, кейін Даниловка орта мектебінде оқыған. Еңбек жолын 1944 жылы Ақмола облыстық қазақ драма театрында актер болып бастаған Тұрсынбек Кәкішев 1945 жылы Қазақтың С.М. Киров атындағы мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне түседі. Оның толық курсын 1950 жылы тамамдайды. Университетте оқып жүргенде қаламының желі барын танытқан жасты қазақтың атақты фельетонисі С. Төлешов (псевдонимы — С. Шынаров) төртінші курсты бітіргеннен кейін 1949 жылы «Лениншіл жас» газеті редакциясының жүмысшы жастар бөлімінің меңгерушілігіне үсынады. Оқуы мен жүмысын қосарлай атқарған Тұрсынбек Кәкішев университет жолдамасымен қазіргі «Мектеп» баспасының жоғары оқу орындары оқулықтары редакциясының аға редакторы болып қызметке орналасады.
Тұрсынбек Кәкішевтің ғалымдық-өнерпаздық ерекшелігі — өзінің зерттеу еңбектерінде аңызына түрен түспеген тың салаларды нақты деректер негізінде індете зерттеуге құмарлығы. Міне, сондықтан оның қаламынан туған дүниелерге ғылыми қауым да, шәкірттер әлемі де, әдебиетті қызықтаушылар да құлақ түріп отырады. Соның нақты бір дәлелі – «Қазақ әдебиеті сынының туу және қалыптасу жолдары» атты 1971 жылы қорғаған докторлық диссертациясы. Ондаған жыл тірнектей зерттеген махнатты еңбегі қазақ әдебиет сынының Октябрь революциясына дейін туғандығын, Ұлы Отан соғысына дейін жанрлық жағынан әбден қалыптасып, оңаша отау тіккендігін дәлелдеп беріп отыр. Оның алғашқы бөлімі 1971 жылы «Сын сапары» атты монография болып жарияланды. Екінші бөлімі – «Оңаша отау» 1982 жылы басылды. Қазақ әдебиеті сыны саласындағы еңбегі қазір республика жоғары оқу орындарының негізгі оқу құралына айналып, оның алғашқы бағдарламасын 1982 жылы жасап, 1994 жылы 25 баспа табақ көлемінде оқулығын шығарды. Қазақ совет әдебиетінің 1920 жылдарын түбегейлі зерттеген, қазақ совет әдебиетінің негізін қалаған Сәкен Сейфуллиннің шығармашылық-әлеуметтік өмірбаянын жасаған профессор Тұрсынбек Кәкішев қазақ әдебиеті сынының тарихы саласындағы еңбегі қазақ әдебиеттану ғылымына қосылған зор үлес болып, ғылыми мектеп жасап отыр.

1944-1945 жылдары Ақмола облыстық Қазақ драма театрының актері, «Лениншіл жас» («Жас Алаш») газетінде бөлім меңгеруші, 1950-1958 жылдары Партия тарихы институтында кіші ғылыми қызметкер, 1960-1968 жылдары Қазақ КСР ҒА-ның М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында аға ғылыми қызметкер. 1968 жылдан КазМУ-де аға оқытушы, доцент, профессор, филологияның сырттай (1978-1985), күндізгі (1985-1986) факультеттерінің деканы, көп жыл осы университеттің филология факультетінде «Қазақ әдебиетінің тарихы мен сыны» кафедрасының меңгерушісі болған. Қазір осы университеттің профессоры.

Қазақстан Жазушылар одағының С.Сейфуллин атындағы сыйлығының иегері. Халықаралық жоғары мектеп ғылым академиясының құрметті академигі, Халықаралық Айтматов академиясының академигі. «Парасат» орденімен және бірнеше медальдармен марапатталған.

«Оңаша отау» (1982) кітабына енген «Абайтанудың алғашқы асулары»атты мақаласында қазақ әдеби сынындағы Абай шығармашылығы төңірегінде атқарылған істерге, оның ұлттық сыни- ғылыми ойдың даму эволюциясындағы көрінісіне, Абай шығармаларын зерттеуші ғалымдардың бұл іске қосқан үлесіне, жекелеген зерттеулер мен мақалаларға талдау жасайды. Автор мұнда абайтану ғылымының алғашқы кезеңіндегі зерттеулердің қазақ әдеби, ғылыми сынына негіз болғанын ерекше бөліп айтады. Кәкішев «Абайдың сатирасы» (Абай тағылымы, Алматы, 1986) және «Асылдың сынығы» («Лениншіл жас», 20. 05. 1970) атты мақалаларында Абай шығармаларының тақырыптық- идеялық және көркемдік ерекшеліктеріне назар аударса, «Орыс ориенталистері Абай туралы» деген мақаласында («Ертіс», 22. 09. 1963) орыс зерттеушілерінің Абай жайында айтқан пікірлері мен берген бағаларына талдау жасайды.
• 1979 Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері.
• 1950 ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген.
«Лениншіл жас» (қазіргі «Жас алаш») газетінде бөлім меңгерушісі, «Мектеп» баспасында аға редактор міндетін атқарған.
• 1952–58 Қазақстан Компартиясы ОК-нің Партия тарихы институтының ғылыми қызметкері,
• 1960–68 Әдебиет және өнер институтында ғылыми қызметкер болды.
• 1968 жылдан Қазақ ұлттық университетінде аға оқытушы, доцент (1968–78), декан (1978–86), кафедра меңгерушісі
• 2000 жылдан осы университеттің профессоры
«Қазақ әдеби сынының туу және қалыптасу жолдары» деген тақырыпта докторлық диссиртация қорғады.

Шығармалыры
1967 «Дәуір суреттері»,
1971 «Сын сапары»,
1982 «Оңаша отау»,
«Қазақ әдебиеті сынының тарихы» (1994), т.б. еңбектерінде қазақ әдебиеті мен сынының тарихы терең зерттелген. Кәкішев «Қазақ әдебиетінің тарихы» (3-т., 1–2-кіт., 1967), «Қазақ кеңес әдебиеті тарихы» (1970, орыс тілінде), «Көп ұлтты кеңес әдебиетінің тарихы» (1970, Мәскеу) сияқты еңбектерді жазуға қатысты.
Сәкен Сейфуллинге арналған
С.Сейфуллиннің шығармалары өмір жолын баяндайтын «Сәкен Сейфуллин» (1967; орыс тілінде, ЖЗЛ сериясы бойынша, Мәскеу, 1972),
1968 «Қызыл сұңқар»,
1976 «Сәкен Сейфуллин. Өнегелі өмір»,
1994«Сәкен және Гүлбаһрам»,
1994 «Сәкеннің соты»,
1997 «Сәкен Сейфуллин»,
2000 «Мағжан және Сәкен» атты еңбектерін жазды.
Тұғыры биік жарқын тұлға

Өзге
1992 «Санадағы жаралар»,
1995 «Кер заманның кереғар ойлары», т.б. жинақтарында қазақ әдебиетінің өткені, бүгіні жайлы толғаныс-пікірлері топтастырылған.
1978 «Ұштасқан үш өзенмен»,
1983 «Жол үстінде 80 күн»,
1986 «Садақ»,
1989 «Жасампаз өлке» атты сапарнамалық кітаптары жарық көрді.

ТҰРСЫНБЕК КӘКІШЕВТІҢ ЖЕКЕ КІТАПХАНАСЫ АШЫЛДЫ


7қыркүйекте 2016 жылы сағ 15.00-де Астанадағы ҚР Ұлттық академиялық кітапханасында Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Халықаралық жоғары мектептер ғылым академиясының құрметті академигі, Қазақстан Жазушылар Одағының Сәкен Сейфуллин атындағы сыйлығының лауреаты, «Парасат» орденінің иегері, филология ғылымдарының докторы, профессор Тұрсынбек Кәкішевтің жеке кітапханасы «Ғалым» залы ашылды. Залдың ашылуы аясында «Мағжан-Сәкен» кітабының тұсауы кесілді.
Іс-шараға ҚР Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы, ҚР Парламенті Сенаты мен Мәжілісінің депутаттары, еліміздің зиялы қауым өкілдері қатысты.
2015 жылы өмірден өткен ғалымның жеке кітапханасында гуманитарлық ғылымдар бойынша бес мыңға жуық кітап, сондай-ақ белгілі жазушылар Сәкен Сейфуллин, Сәбит Мұқановтардың өмірі мен қызметіне қатысты құнды мұрағаттық құжаттар бар. Ғалымның қолжазбалары, мұрағаттық құжаттары мен басқа да материалдарынан құралған 83 папка құжат кітапханаға сыйға берілді.
Ғалым әдеби сын мен қазақ әдебиеті тарихындағы өзекті мәселелерді зерттеуге зор үлес қосты. «Қазақ әдебиетінің тарихы» көптомдығын құрастыруға да атсалысты. «Өнегелі адамдар өмірі» сериясы бойынша жарық көрген «Сәкен Сейфуллин» кітабының авторы.
Тұрсынбек Кәкішевтің жеке кітапханасын ғалымның жұбайы, филология ғылымдарының докторы, профессор Күләш Садыққызы Ахмет ҚР Ұлттық академиялық кітапханасының қорына тарту етті.
Кәкішев кітапханасын өте үлкен әрі қоры бай жеке кітапханалардың бірі деп атауға болады. Кітапханадан иесінің өзінің ірі тұлға екендігі – оның энциклопедизмі, кең ой-өрісі, ынта-жігері, терең білімділігі көрінеді. Сыйға тартылған туындылар қатарында араб тіліндегі сирек басылымдар және латын әліпбиіндегі қазақ балалар әдебиеті, көркем әдебиеттер, әдебиеттану, тарих, архитектура, өнер, энциклопедиялар топтамалары, анықтамалықтар, отандық журналдар, антикалық авторлардың кітаптары да көптеп табылады, сондай-ақ қырғыз, қытай және түрік тілдеріндегі туындылар да кездеседі.
Тұғыры биік жарқын тұлға

Тұрсынбек Кәкішевтің кітапханасы жаңа «Ғалым» залында орналасқан. Жаңа зал ақпараттық, мәдени және білім беру міндеттерін атқарады. Негізгі міндеті: пайдаланушыларға, сол қатарда зерттеушілерге, магистранттарға, ғалымдарға ақпараттық-библиографиялық қызмет көрсету, мәдени-көпшілік іс-шаралар өткізу.
Ғалым Тұрсынбек Кәкішевтің жеке кітапханасының табысталуы – ҚР Ұлттық академиялық кітапханасының қолданыстағы дәстүрінің жалғасы, кітапхана қорын байыта түсудегі маңызды қадам. Ескеретін жайт, 2015 жылы ҚР Ұлттық академиялық кітапханасында «Мырзатай Жолдасбековтың мемориалды кітап топтамасы» залы ашылған болатын, аталған залда академик М. Жолдасбековтың жеке кітапханасы орналасқан. 2016 жылы ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, жазушы Әкім Тарази кітап топтамаларын кітапханаға сыйға берген-ді, сондай-ақ ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, әйгілі жазушы Дүкенбай Досжанның кітап топтамаларын кітапханаға жазушының жұбайы Сәуле Досжанова тарту еткен еді.
Тұғыры биік жарқын тұлға

Турсынбек Какишевич Какишев (15 августа 1927 года — 7 сентября 2015 года) — советский и казахстанский филолог, доктор филологических наук, профессор, лауреат премии имени С. Сейфуллина, заслуженный деятель науки Республики Казахстан.
Содержание


• 1 Биография
• 2 Научная деятельность
• 3 Общественная деятельность
• 4 Награды

Биография
Родился 15 августа 1927 года в селе Даниловка Буландинского района Акмолинской области.
В 1950 году — окончил факультет журналистики КазГУ имени С. Кирова. Во время учёбы заведовал отделом молодежной газеты «Лениншіл жас», а после её окончания, работал старшим редактором издательства Мектеп.
В 1952 году — направлен в институт истории партии при ЦК КП Казахстана.
С 1958 по 1960 годы — учёба в аспирантуре Института языка и литературы Академии наук КазССР, и защита кандидатской диссертации, тема: «Идейно-творческие вопросы казахской советской литературы в период её становления (1917—1929 годы)».
В 1971 году — защитил докторскую диссертацию, тема: «Пути зарождения и становления казахской литературной критики».
В 1972 году — присвоено учёное звание профессора.
С 1968 года — работал в КазНУ имени аль-Фараби.
В 1997 году был награждён орденом «Парасат».
Умер 7 сентября 2015 года.
Научная деятельность
Вел работы по изучению творчества С. Сейфуллина, принимал активное участие в создании многотомной «Истории казахской литературы» (1960, Москва, Издательство «Наука»), третьего тома «Истории казахской литературы», «Истории советской многонациональной литературы» (1970, том 1), «Истории советской многонациональной литературы».
Автор 37 монографий, книг и брошюр, а также 800 газетно-журнальных публикаций и радиотелевизионных выступлений.
Под его общей редакцией в 1996 году издана «Краткая история казахской литературы».
Составитель собраний сочинений многих известных казахских писателей, в том числе 12-томного издание произведений С. Сейфуллина.
Общественная деятельность
С середины 50-х годов 20-го века писал статьи в защиту интересов казахского языка и казахской школы, в связи с этим преследовался за эти взгляды властями.
В 1988 году — выступил с острой публицистической статьей «Необходимо исправить многочисленные ошибки, ставшие роковыми аксиомами».
Участвовал в работах по объективному освещению истории алашского движения, за статус казахского языка, как государственного, организационное укрепление деятельности международного общества «Қазақ тілі», принимал активное участие в проведении съездов казахской диаспоры.
Вел большую работу по подготовке научно-педагогических кадров.
Под его научным руководством защищено 48 кандидатских, и 10 докторских диссертаций.
Почетный академик Международный академии наук высшей школы.
Академик международной общественной академии Ч. Айтматова.
Награды
Орден Парасат (1997)
• Заслуженный деятель Казахстана
• Премия имени С. Сейфуллина
• Заслуженный деятель науки Республики Казахстан
Тұғыры биік жарқын тұлға

В Национальной Академической библиотеке РК 7 сентября 2016 года открылся зал «Ғалым» личной библиотеки заслуженного деятеля Республики Казахстан, почетного академика Международный академии наук высшей школы, лауреата премии имени С. Сейфуллина, заслуженного деятеля науки РК, обладателя ордена Парасат, доктора филологических наук, профессора Турсынбека Какишева. В рамках открытия Зала прошла презентация книги учёного «Мағжан-Сәкен».
На церемонии открытия приняли участие Министр культуры и спорта РК Арыстанбек Мухамедиулы, депутат Сената Парламента РК, председатель Союза писателей Казахстана Нурлан Оразалин, доктор филологических наук, профессор Шакир Ибраев, доктор филологических наук, академик Мырзатай Жолдасбеков, первый заместитель председателя президиума Всемирной ассоциации казахов Талгат Мамашев, видный государственный деятель Оралбай Абдыкаримов, представители творческой и общественной интеллигенции Казахстана.
Личная библиотека учёного, ушедшего из жизни в 2015 году, содержит около пяти тысяч книг по гуманитарным наукам, а также ценные архивные документы, касающиеся жизни и деятельности известных казахских писателей, Сакена Сейфуллина, Сабита Муканова. Всего в дар библиотеке передано 83 папок, в которых собраны рукописи, архивные документы, материалы учёного. Личную библиотеку Турсынбека Какишева подарила НАБ РК его супруга - доктор филологических наук, профессор Куляш Садыккызы Ахмет.
Библиотеку Какишева можно назвать одной из наиболее больших и богатых личных библиотек. Она, как нельзя лучше, отражает личность своего владельца – его энциклопедизм, широту кругозора, многообразие интересов, глубину знаний. Среди подаренных книг, немало редких изданий на арабаском языке, на латинице, представлена казахская детская литература, большое количество художественной литературы, книг по литературоведению, истории, архитектуре, искусству, замечательная подборка энциклопедий, справочников, отечественных журналов, имеются книги античных авторов, а также на киргизском, китайском и турецком языках.
Зал «Ғалым» призван выполнять информационные, культурные и образовательные функции. Его основные задачи: предоставление пользователям, в том числе исследователям, учёным, магистрантам информационно-библиографических услуг, проведение культурно-массовых мероприятий.
К открытию зала был выпущен восьмой номер журнала «Ұлт болмысы», полностью посвящённый выдающемуся учёному Турсынбеку Какишеву.
Арыстанбек Мухамедиулы: “Когда мы говорим о Турсынбеке Какишеве, мы вспоминаем о великом ученом-мыслителе и учителе. Даже во время цветущего Советского Союза он широко пропагандировал такого писателя, как Сакен Сейфуллин. Мы также благодарим Куляш Садыковну за такой подарок нашей библиотеке, ведь теперь в книжном фонде появилось свыше 5000 книг, касающихся всех трудов Турсынбека Какишева. Также среди них есть и редкие рукописи ученого. Поздравляю также с презентацией новой монографии “Магжан-Сакен”, автором которой является Турсынбек ага. Я думаю, что это станет одним из любимых и читаемых произведений”. Также министр отметил, что в 2015 году Союзы писателей Казахстана и России подписали двустороннее соглашение. В данное время произведения известных казахских писателей переводятся на русский язык в московском журнале “Альманах”.
Нурлан Оразалин: “ Радостно, что мы вспоминаем ученого с большим именем и сердцем, который до последних лет своей жизни посвятил Алашу, казахскому народу – Турсынбека Какишева. А печально потому, что сегодняшний день является датой смерти ученого. Именно в этот день не только мы, но и вся казахская литература, культура и наука потеряли такого общественного деятеля и просто человека, которого любил весь народ. Народ, коллеги, ученики и семья Турсынбека Какишева никогда не забудут его имени. Мы выражаем огромную благодарность супруге Куляш Ахмет. Мы собрались вместе с вами также презентовать новую книгу ученого “Магжан-Сакен”. Даже если и Магжан, и Сакен были разного мнения, цель у них была одна – всплотить казахский народ. Турсынбеку Какишеву, как литературовед и ученый, это удалось доказать.
Мырзатай Жолдасбеков: “ Наш учитель, Турсынбек Какишев, был очень трудолюбивый человек. Мне удостоилось вместе работать с ученым на благородной кафедре Казахской литературы. Он был очень честным и открытым, прямым человеком. На этой кафедре работали также такие гиганты казахской литературы как, Мухтар Ауезов, Бейсенбай Кенжебаев, Мухаммеджан Каратаев, Зейнолла Кабдолов, Хангали Сүйиншалиев. А я считался самым молодым сотрудником кафедры. Он был трудолюбивым ученым, даже во время отпуска Турсынбек ага собирал различные факты, организовывал экспедиции. В своей новой книге ученый развил жанр научной эссе”.
Куляш Ахмет: “Мы с Турсынбеком Какишевым жили 20 лет рука об руку, и могу сказать, что за это время ты узнаешь многие черты, особенности человека. Он работал очень много, и только честно. Все написанные труды он посвятил своему народу. В новом открывшимся зале есть не только редкий книжный фонд самого ученого, но и секретные документы из Москвы, Омска, Оренбурга, Ленинграда, Уфы и Ташкента, касающиеся литературы, истории и культуры Казахстана”.

Научно-литературные исследования
о Сакене Сейфуллине во второй половине ХХ века и
в период независимости Республики Казахстан.


Со второй половины 30-х годов творчество Сакена Сейфуллина находилось под запретом, его труды были изъяты из пользования, наряду с физическим уничтожением, тоталитарный режим стремился истребить духовное наследие поэта. Лишь в конце 50-х годов вновь появляются обстоятельные, научно-литературные исследования о Сакене Сейфуллине. Этот период вошел в историю как время хрущевской «оттепели», дал возможность для более свободного, демократического, подхода к освещению многих проблем истории, литературы, искусства, изучения особенностей историко -литературного процесса первой половины ХХ века. В 1957 году после длительного перерыва, в Казахстане выходит сборник произведений Сакена Сейфуллина, автором предисловия к нему был Е.Исмаилов. Сам факт издания сборника, свидетельство возрождения духовного наследия поэта. Е.Исмаилов явился также автором био-библиографического очерка «Сакен Сейфуллин», вышедшего в 1957 году. В 1960-70-е годы творческое наследие поэта рассматривается с новых сторон в работах Т.Жангельдина, К.Камалиевой, С.Кирабаева, Т.Какишева и других исследователей, внесших большой вклад в развитие сакеноведения. Однако в работах данных авторов, несмотря на несколько изменившийся тон исследований, все же превалирующую роль продолжала играть марксистско-ленинская методология, поэтому ими подчеркнута прежде всего роль Сакена Сейфуллина как революционера, пролетарского поэта.
В изучении жизни, деятельности Сакена Сейфуллина, его творческого наследия, особое место занимают труды С.Кирабаева «Сакен Сейфуллин», «Революция және әдебиет», посвященные жизни, деятельности, анализу творческого наследия Сакена Сейфуллина. Именно в трудах С.Кирабаева несмотря на то, что это литературные исследования, впервые дается анализ исторических элементов, присущих произведениям Сакена Сейфуллина. Всестороннему анализу творчества, прежде всего литературной, поэтической деятельности, биографии поэта на основе привлечения новых архивных материалов, показу роли Сакена Сейфуллина как основоположника казахской советской литературы, посвятил свои труды, значительную часть своих творческих изысканий, профессор Турсынбек Какишев. Он является автором, научно-художественной биографии Сакена Сейфуллина, вышедшей в серии «Жизнь замечательных людей» в Москве, в 1972 году, сборника воспоминаний «Ескірмейді естелік» и ряда других произведений.

С обретением независимости, авторы, которые на протяжении ряда лет занимались исследованием творчества Сакена Сейфуллина, в основном в русле официальной марксистско-ленинской методологии, создают новые труды, в которых дают объективную оценку творческого наследия автора в контексте новых концептуально-методологических установок. На смену политизированному подходу к изучению данной проблемы приходит обстоятельное научное видение. К примеру, появляются монографии С.Қирабаева: «Ұлт тәуелсіздігі және әдебиет», Т.Какишева «Дала дауылпазы. Ғұмырнама», «Тар жол, тайғақ кешудін тағдыры» (в соавторстве), целый ряд публицистических исследований. С новых методологических позиций анализируются авторами труды Сакена Сейфуллина в работе «Тар жол, тайғақ кешудін тағдыры», известного исследователя Т.Какишева (в соавторстве). Авторы дают всесторонний анализ романа «Тернистый путь», на основе эволюционного, гуманистического подхода. Отмечают, что он явился вершиной творчества Сакена Сейфуллина, оказал огромное влияние на развитие общественно-политической мысли и исторических знаний в Казахстане. Это произведение соответствовало запросам общества данного периода, оно должно было появиться рано или поздно, чтобы отразить новую эпоху, новые грандиозные преобразования.
Среди современных исследований, посвященных проблеме казахской интеллигенции периода двадцатых-тридцатых годов ХХ века выделяется творчество Дихана Камзабекулы. В его трудах дана объективная характеристика сложных, противоречивых процессов, имевших место в казахском обществе данного периода, в среде творческой интеллигенции. Представлена объективная характеристика позиции Сакена Сейфуллина, как борца за свободу казахского народа, отмечен его вклад в развитие казахского языка, попытка противостояния тоталитарному режиму. Данное исследование имеет важное значение для понимания процесса формирования историко-культурологических взглядов Сакена Сейфуллина на фоне происходящих исторических событий.
В то же время необходимо обратить внимание на тот факт, что составление биографии, описание его жизненного пути, изучение творческого наследия Сакена Сейфуллина - все это было сделано в основном учеными-филологами. В их исследованиях создан образ революционера, большевика, политического деятеля, поэта. Историки обратились к данной проблеме не так давно, хотя ряд произведений Сакена Сейфуллина являются подлинным историческим источником, свидетельством очевидца, реальным отражением исторической действительности. Монографического исследования, посвященного данной проблеме нет, но ее отдельные аспекты затрагиваются в работах современных исследователей.
В совместной работе ученых Т.Омарбекова, Ш. Омарбекова «Қазақстан тарихына және тарих намасына ұлттық көзқарас», рассмотрены исторические взгляды представителей казахской интеллигенции, подвергшейся репрессиям, анализируются исторические взгляды Сакена Сейфуллина в контексте событий революционного периода, а также 20-30-х годов двадцатого века. При этом прослеживается критическое отношение авторов к позиции Сакена Сейфуллина, его безоглядной вере в идеи большевизма. Отдельные аспекты жизни, творчества выдающегося поэта, писателя, государственного деятеля Сакена Сейфуллина исследуются в ряде работ Кәкен А. «Қазақтың Сәкені», «Непокоренный сын степей», особая ценность данных работ, состоит в привлечении новых архивных материалов.
Одним из новейших исследований является монография М.Абсеметова «Сакен Сейфуллин-председатель Совнаркома», в ней на основе привлечения новых архивных данных рассмотрены основные события общественно-политической деятельности поэта. Автор отмечает его роль в в воссоединении казахских территорий, ликвидации голода 20-х годов, в протесте и осуждении голощекинского геноцида в казахских аулах. В контексте современных методологических установок создается совершенно новый образ исторической персоналии. Проблемы истории формирования и деятельности творческой интеллигенции Казахстана в период 1920-1940-х годов, историография истории казахской интеллигенции советского периода, репрессивная политика тоталитарного режима рассматриваются в работах Дукенбаевой З.О., Какеновой Г.М., Махат Д.К. Необходимо обратить внимание на тот факт, что творчество Сакена Сейфуллина неоднократно оказывалось предметом противоречивых суждений. В ряде публикаций появившихся в период 90-х годов, авторы подвергают критическому пересмотру роль и значение деятельности Сакена Сейфуллина, а также его творческого наследия, утверждают, что «основоположники казахской советской литературы», оказались не «основой», его труд «Тернистый путь» не является литературным произведением, а нужен лишь для «чистой истории», в нем слишком превалирует партийно-классовый подход, дается чрезмерно критическая оценка деятельности алашской интеллигенции. Анализируя данные разноречивые публикации, Турсынбек Какишев писал «Сакеннің басы қазір саудада».
Тұғыры биік жарқын тұлға



К 90-летию со дня рождения писателя, литературоведа, филолога, доктора филологических наук, профессора, лауреата премии имени С. Сейфуллина, заслуженного деятеля науки Республики Казахстан Турсынбека Какишева методико-библиографический отдел предлагает провести следующие мероприятия:

- еске алу кеш «Тарих болған тау тұлға»;

- әдеби сағат «Қазақ мүддесін ойлаушы»;

- видео-экскурс «Сәкен әлеміне саяхат»;

- тарих сабағы «Ізгілік жаршысы ғалым»;

- өлкетану сабағы «Сүйері – Отан – Ұлы Ана»;

- әдеби – портрет «Қазақ әдеби сыншысы»;

- әдеби –шолу «Талантына тағзым, тәрбиесінен тәлім»;

- өмір вернисажы «Асыл азамат, ардақты ұстаз»;

- ақпараттық сағат «Әдебиеттанудың қажымас қара нары»;

- әдеби кеш «Филология ғылымының алтын діңгегі»;

- кітап көрмесі «Ардақты ұстаз, абзал жан еді»;

- Литературное знакомство «Вечно живое наследие»;

- Час- портрет «Человек своего времени»;

- Вечер – портрет «Летопись жизни и творчества»;

- Литературное путешествие «По дорогам творчества»;

- Час информации «Писатель земли казахстанской»;
- Литературный час «Жизнь и творчество писателя»;

- Выставка одного портрета «Творческое наследие писателя»;

- Час краеведения «Писатель родного края»;
- Обзор литературы «Вечно живое наследие»;

- Литературная истина «Время и литература»;
- литературный портрет «Мир творчества»;
- творческий вечер «Родина талантов»;
- вернисаж жизни «Таланты родной земли»;
- творческая биография «Доброе сердце, щедрый талант»;
- книжная выставка «Им гордится наш край»;
- литературная композиция «Вдохновенная душа»;
- информационно-познавательный час «Творческая сила»;
- литературный калейдоскоп «Окрыленное творчество».

Цель мероприятий: показать значение личности Турсынбека Какишева, как патриота, гражданина и гуманиста; сформировать патриотическое сознание на основе усвоения исторических национальных духовно-нравственных ценностей, прививать любовь к казахскому творческому наследию.


Құрастырған: А. Жусупова, ӘББ –нің меңгерушісі


скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.